Android'in şimdiye kadarki en büyük ve en iddialı sürümü olan Android 5.0 Lollipop'a hoş geldiniz.
Bu sürüm, kullanıcılar için yeni özellikler ve geliştiriciler için binlerce yeni API ile doludur. Android'i telefon, tablet ve giyilebilir cihazlardan TV'lere ve arabalara kadar daha da genişletir.
Yeni geliştirici API'lerini daha yakından incelemek için Android 5.0 API'ye Genel Bakış başlıklı makaleyi inceleyin. Dilerseniz tüketiciler için Android 5.0 hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
Not: Android 5.1 Lollipop MR1 güncellemesi, ek özellikler ve düzeltmeler içerir. Daha fazla bilgi için Android 5.1 API'ye Genel Bakış başlıklı makaleyi inceleyin.
Materyal Tasarım
Android 5.0, Materyal Tasarım'ı Android'e getirir ve yeni tasarım kalıplarını uygulamalarınıza kolayca entegre etmeniz için genişletilmiş bir kullanıcı arayüzü araç seti sunar.
Yeni 3D görünümler, öğeleri görünüm hiyerarşisinden yükseltmek ve hareket ederken bile gerçek zamanlı gölgeler oluşturmak için bir z düzeyi ayarlamanıza olanak tanır.
Yerleşik etkinlik geçişleri, kullanıcıyı güzel ve animasyonlu hareketlerle sorunsuz bir şekilde bir durumdan diğerine geçirir. Materyal teması, etkinlikler arasında paylaşılan görsel öğeleri kullanma imkanı da dahil olmak üzere etkinlikleriniz için geçişler ekler.
Filmi tekrar oynatmak için cihaz ekranını tıklayın
Dalga animasyonları; uygulamanızdaki düğmeler, onay kutuları ve diğer dokunma kontrolleri için kullanılabilir.
Ayrıca, XML'de drawable vektörler tanımlayabilir ve bunları çeşitli şekillerde canlandırabilirsiniz. Drawable vektörler, çözünürlük kaybı olmadan ölçeklendirilir. Bu nedenle, tek renkli uygulama simgeleri için idealdir.
RenderThread adlı yeni bir sistem tarafından yönetilen işleme iş parçacığı, ana kullanıcı arayüzü iş parçacığında gecikmeler olsa bile animasyonların sorunsuz çalışmasını sağlar.
Performans odaklı
Android 5.0 daha hızlı, daha sorunsuz ve daha güçlü bir bilgi işlem deneyimi sunar.
Android artık yalnızca yeni ART çalışma zamanında çalışıyor. Bu çalışma zamanı, önceden derleme (AOT), tam zamanında derleme (JIT) ve yorumlanmış kodun bir karışımını desteklemek için sıfırdan oluşturulmuştur. ARM, x86 ve MIPS mimarilerinde desteklenir ve 64 bit ile tamamen uyumludur.
ART, uygulama performansını ve yanıt verme hızını artırır. Verimli çöp toplama, GC etkinlikleri için duraklatma sayısını ve süresini azaltır. Bu sayede, uygulamanız kareleri atlamaz ve dikey senkronizasyon penceresine rahatça sığar. ART, ön plandaki kullanımlar için performansı optimize etmek amacıyla belleği dinamik olarak da taşır.
Android 5.0, Nexus 9'un NVIDIA Tegra K1'i tarafından kullanılan 64 bit mimariler için platform desteği sunar. Optimizasyonlar, belirli işlem iş yükleri için daha geniş adres alanı ve daha iyi performans sağlar. Java dilinde yazılan uygulamalar otomatik olarak 64 bit uygulama olarak çalışır. Herhangi bir değişiklik yapılması gerekmez. Uygulamanız yerel kod kullanıyorsa NDK'yı ARM v8, x86-64 ve MIPS-64 için yeni ABI'leri destekleyecek şekilde genişlettik.
Daha sorunsuz performansa odaklanmaya devam eden Android 5.0, iyileştirilmiş ses/video senkronizasyonu sunar. Ses ve grafik ardışık düzenleri, daha doğru zaman damgaları için donatılmıştır. Bu sayede video uygulamaları ve oyunlar, sorunsuz bir şekilde senkronize edilmiş içerikler gösterebilir.
Bildirimler
Android 5.0'daki bildirimler daha görünür, erişilebilir ve yapılandırılabilirdir.
Kullanıcı isterse kilit ekranında farklı bildirim ayrıntıları görünebilir. Kullanıcılar, güvenli bir kilit ekranında bildirim içeriklerinin hiçbirinin, bir kısmının veya tamamının gösterilmesine izin vermeyi seçebilir.
Gelen aramalar gibi önemli bildirim uyarıları, kayan bildirim olarak görünür. Bu, kullanıcının mevcut uygulamadan ayrılmadan yanıt vermesine veya bildirimi kapatmasına olanak tanıyan küçük bir kayan penceredir.
Artık ilişkili kişileri (sıralama için), kategoriyi ve önceliği toplamak üzere bildirimlere yeni meta veriler ekleyebilirsiniz.
Yeni medya bildirimi şablonu, "beğenme" gibi özel kontroller de dahil olmak üzere 6 adede kadar işlem düğmesi içeren bildirimler için tutarlı medya kontrolleri sağlar. Artık RemoteViews'a gerek yok.
Uygulamalarınız büyük ekranda
Android TV, uygulamanızın büyük ekran deneyimi için eksiksiz bir TV platformu sunar. Android TV, kullanıcıların kişiselleştirilmiş öneriler ve sesli arama ile içerikleri kolayca keşfetmesine olanak tanıyan basitleştirilmiş bir ana ekran deneyimi sunar.
Android TV ile artık uygulama veya oyun içerikleriniz için büyük ve cesur deneyimler oluşturabilir, oyun kumandaları ve diğer giriş cihazlarıyla etkileşimleri destekleyebilirsiniz. Android, televizyon için sinematik, 3 metrelik kullanıcı arayüzleri oluşturmanıza yardımcı olmak amacıyla v17 destek kitaplığında bir Leanback kullanıcı arayüzü çerçevesi sunar.
Android TV Giriş Çerçevesi (TIF), TV uygulamalarının HDMI girişleri, TV tarayıcıları ve IPTV alıcıları gibi kaynaklardan gelen video akışlarını işlemesine olanak tanır. Ayrıca, TV girişinin yayınladığı meta verileri kullanarak canlı TV araması ve önerileri sunar. Tek bir uzaktan kumandayla birden fazla cihazı yönetmek için HDMI-CEC kontrol hizmeti de içerir.
TV Giriş Çerçevesi, çok çeşitli canlı TV giriş kaynaklarına erişim sağlar ve kullanıcıların içeriklere göz atması, görüntülemesi ve keyfini çıkarması için bunları tek bir kullanıcı arayüzünde bir araya getirir. İçeriğiniz için bir TV giriş hizmeti oluşturmak, içeriğinizi TV cihazlarında daha erişilebilir hale getirmeye yardımcı olabilir.
Doküman odaklı uygulamalar
Belge odaklı son öğeler.
Android 5.0, çoklu görev için daha çok yönlü ve kullanışlı olan, yeniden tasarlanmış bir Genel Bakış alanı (eski adıyla Son Kullanılanlar) sunar.
Yeni API'ler, uygulamanızdaki ayrı etkinlikleri diğer son ekranlarla birlikte ayrı belgeler olarak göstermenize olanak tanır.
Kullanıcılara daha fazla içerik veya hizmetinize anında erişim sağlamak için eşzamanlı dokümanlardan yararlanabilirsiniz. Örneğin, bir üretkenlik uygulamasındaki dosyaları, bir oyundaki oyuncu eşleşmelerini veya bir mesajlaşma uygulamasındaki sohbetleri temsil etmek için eşzamanlı belgeleri kullanabilirsiniz.
Gelişmiş bağlantı
Android 5.0, uygulamaların Bluetooth Düşük Enerji (BLE) ile eşzamanlı işlemler gerçekleştirmesine olanak tanıyan yeni API'ler ekleyerek hem tarama (merkezi mod) hem de bildirme (çevre birimi modu) yapılmasına olanak tanır.
Yeni çoklu ağ özellikleri, uygulamaların mevcut ağları kablosuz, hücresel, tarifeli olup olmadıkları veya belirli ağ özellikleri sağlayıp sağlamadıkları gibi mevcut özellikler için sorgulamasına olanak tanır. Ardından uygulama, bağlantı isteğinde bulunabilir ve bağlantı kaybına veya diğer ağ değişikliklerine yanıt verebilir.
NFC API'leri artık uygulamaların NFC uygulama kimliğini (AID) dinamik olarak kaydetmesine olanak tanıyor. Ayrıca, etkin hizmet başına tercih edilen kart emülasyon hizmetini ayarlayabilir ve UTF-8 metin verileri içeren bir NDEF kaydı oluşturabilirler.
Yüksek performanslı grafikler
Khronos OpenGL ES 3.1 desteği, artık oyunlara ve diğer uygulamalara desteklenen cihazlarda en yüksek performanslı 2D ve 3D grafik özelliklerini sunuyor.
Gameloft'un Rival Knights oyunu, HDR (Yüksek Dinamik Aralık) Işık Patlaması efektleri ve daha fazla grafik ayrıntısı sunmak için AEP'den ASTC (Uyarlanabilir Ölçeklenebilir Doku Sıkıştırma) ve ES 3.1'den Hesaplama Gölgelendiricileri kullanır.
OpenGL ES 3.1; hesaplama gölgelendiricileri, kalıp dokuları, hızlandırılmış görsel efektler, yüksek kaliteli ETC2/EAC doku sıkıştırma, gelişmiş doku oluşturma, standartlaştırılmış doku boyutu ve oluşturma arabelleği biçimleri gibi özellikler ekler.
Android 5.0 ayrıca, mozaikleme gölgelendiricileri, geometri gölgelendiricileri, ASTC doku sıkıştırma, örnek başına interpolasyon ve gölgeleme gibi özelliklere ve diğer gelişmiş oluşturma özelliklerine erişmenizi sağlayan bir dizi OpenGL ES uzantısı olan Android Extension Pack'i (AEP) de sunar. AEP ile çeşitli GPU'larda yüksek performanslı grafikler sunabilirsiniz.
Daha güçlü ses
Yeni ses yakalama tasarımı, düşük gecikmeli ses girişi sağlar. Yeni tasarımda şunlar yer alır: okuma dışında hiçbir zaman engelleme yapmayan hızlı yakalama iş parçacığı; yerel örnek hızı, kanal sayısı ve bit derinliğinde hızlı yakalama istemcileri; yeniden örnekleme, yukarı/aşağı kanal karışımı ve yukarı/aşağı bit derinliği sunan normal yakalama istemcileri.
Çok kanallı ses akışı miksleme, profesyonel ses uygulamalarının 5.1 ve 7.1 kanalları da dahil olmak üzere sekiz kanala kadar miksleme yapmasına olanak tanır.
Uygulamalar, medya içeriklerini gösterebilir ve diğer uygulamalardaki medyalara göz atabilir, ardından oynatma isteğinde bulunabilir. İçerik, sorgulanabilir bir arayüz üzerinden gösterilir ve cihazda bulunması gerekmez.
Uygulamalar, belirli yerel ayarlar, kalite ve gecikme derecelendirmesiyle ilişkili ses profilleri aracılığıyla metin okuma sentezi üzerinde daha ayrıntılı kontrole sahiptir. Yeni API'ler ayrıca sentez hata kontrolü, ağ sentezi, dil keşfi ve ağ yedekleme desteğini de iyileştirir.
Android artık standart USB ses çevre birimlerini destekleyerek kullanıcıların USB kulaklık, hoparlör, mikrofon veya diğer yüksek performanslı dijital çevre birimlerini bağlamasına olanak tanıyor. Android 5.0, Opus ses codec'leri için de destek ekler.
Medya oynatmayı kontrol etmek için yeni MediaSession API'leri, artık ekranlar ve diğer kumandalar arasında tutarlı medya kontrolleri sağlamayı kolaylaştırıyor.
Gelişmiş kamera ve video
Android 5.0, YUV ve Bayer RAW gibi ham biçimleri yakalamanıza ve pozlama süresi, ISO hassasiyeti ve kare süresi gibi parametreleri kare bazında kontrol etmenize olanak tanıyan tamamen yeni kamera API'leri sunar. Yeni tam senkronize kamera ardışık düzeni, desteklenen cihazlarda 30 FPS'de sıkıştırılmamış tam çözünürlüklü YUV görüntüleri yakalamanıza olanak tanır.
Yeni API'ler, görüntü yakalama üzerinde daha fazla kontrol sağlamanın yanı sıra kameranın özellikleri ve yetenekleri hakkında ayrıntılı bilgi verir ve her karenin yakalama ayarlarını açıklayan meta veriler sağlar.
Ağ üzerinden video akışı gönderen uygulamalar artık video verilerinin optimize edilmiş kodlaması ve kod çözmesi için H.265 Yüksek Verimli Video Kodlama (HEVC) özelliğinden yararlanabilir.
Android 5.0, ultra yüksek çözünürlüklü (4K) içerikler için en iyi deneyimi sunmak ve sıkıştırılmış ses ve video verilerini birlikte oynatabilmek amacıyla multimedya tünelleme desteği de ekler.
İşyerinde Android
Kullanıcılar, kişisel ve iş uygulamalarının birleşik bir görünümüne sahiptir. Bu uygulamalar, kolayca ayırt edilebilmeleri için rozetle işaretlenir.
Kurumsal ortamlarda kendi cihazını getir (BYOD) modelini etkinleştirmek için yeni bir yönetilen temel hazırlık süreci, cihazda güvenli bir iş profili oluşturur. Başlatıcıda, uygulamalar bir iş rozetiyle gösterilir. Bu rozet, uygulamanın ve verilerinin bir BT yöneticisi tarafından iş profilinde yönetildiğini gösterir.
Hem kişisel hem de iş profiliyle ilgili bildirimler birleşik bir görünümde gösterilir. Her profilin verileri, aynı uygulamanın her iki profil tarafından kullanıldığı durumlar da dahil olmak üzere her zaman birbirinden ayrı ve güvende tutulur.
Şirkete ait cihazlar için BT yöneticileri yeni bir cihazla başlayabilir ve cihazı cihaz sahibi ile yapılandırabilir. İşverenler, bu cihazları, genel cihaz ayarlarını yapılandırabilen bir cihaz sahibi uygulaması önceden yüklenmiş olarak verebilir.
Ekran görüntüsü alma ve paylaşma
Android 5.0, uygulamanıza ekran görüntüsü alma ve ekran paylaşma özellikleri eklemenize olanak tanır.
Kullanıcı izniyle, ekrandan güvenli olmayan video yakalayabilir ve isterseniz ağ üzerinden yayınlayabilirsiniz.
Yeni sensör türleri
Android 5.0'da yeni bir eğim algılayıcı sensörü, desteklenen cihazlarda hareket tanıma özelliğini iyileştirmeye yardımcı olur ve bir nabız sensörü, cihaza dokunan kişinin nabzını bildirir.
Uyandırma hareketi, kaldırma hareketi ve göz atma hareketi gibi özel etkileşimleri algılamak için yeni etkileşim bileşik sensörleri kullanılabilir.
Chromium WebView
Android 5.0'ın ilk sürümü, Chromium M37 sürümünü temel alan bir WebView için Chromium sürümü içerir ve WebRTC, WebAudio ve WebGL desteği ekler.
Chromium M37, tüm Web Bileşenleri spesifikasyonları için yerel destek de içerir: Özel Öğeler, Gölge DOM, HTML İçe Aktarmaları ve Şablonlar. Bu, Polymer'ı ve Materyal Tasarım öğelerini polyfill'lere ihtiyaç duymadan bir WebView'da kullanabileceğiniz anlamına gelir.
WebView, Android 4.4'ten beri Chromium'u temel alsa da Chromium katmanı artık Google Play'den güncellenebilir.
Chromium'un yeni sürümleri kullanıma sunuldukça kullanıcılar Google Play'den güncelleme yaparak WebView için en son geliştirmeleri ve hata düzeltmelerini alabilir. Böylece Android 5.0 ve sonraki sürümlerde WebView kullanan uygulamalar için en son web API'leri ve hata düzeltmeleri sağlanır.
Erişilebilirlik ve giriş
Yeni erişilebilirlik API'leri, gören kullanıcıların etkileşimde bulunabileceği ekrandaki pencerelerin özellikleri hakkında ayrıntılı bilgi alabilir ve kullanıcı arayüzü öğeleri için standart veya özelleştirilmiş giriş işlemleri tanımlayabilir.
Yeni giriş yöntemi düzenleyici (IME) API'leri, doğrudan giriş yönteminden diğer IME'lere daha hızlı geçiş yapılmasını sağlar.
Pili verimli kullanan uygulamalar geliştirmeye yönelik araçlar
Yeni iş planlama API'leri, sistemin daha sonra veya belirli koşullar altında (ör. cihaz şarj olurken ya da kablosuz ağa bağlıyken) çalıştıracağı işleri erteleyerek pil ömrünü optimize etmenize olanak tanır.
Yeni bir dumpsys batterystats komutu, sistem genelinde güç kullanımını ve uygulamanızın cihaz pili üzerindeki etkisini anlamak için kullanabileceğiniz pil kullanımı istatistikleri oluşturur. Güç etkinliklerinin geçmişini, UID ve sistem bileşeni başına yaklaşık güç kullanımını ve daha fazlasını görebilirsiniz.
Battery Historian, dumpsys batterystats istatistiklerini pille ilgili hata ayıklama için görselleştirmeye dönüştüren yeni bir araçtır. Bu aracı https://github.com/google/battery-historian adresinde bulabilirsiniz.